GÓC NHÌN CHUYÊN GIA: DỌN “AI SLOP” KHÔNG PHẢI ĐỂ LÀM SẠCH NỀN TẢNG MÀ ĐỂ CỨU NỀN KINH TẾ NỘI DUNG – CREATOR ECONOMY

Trong nhiều năm, các nền tảng đều ưu tiên tăng trưởng nội dung, tăng thời gian xem và tối đa hóa engagement. Nhưng AI đã làm một việc mà không nền tảng nào lường trước được là bơm nội dung vào hệ thống với tốc độ vượt kiểm soát.

AI slop không chỉ xuất hiện trên YouTube, nó bùng nổ trên cả Facebook, nơi mà nội dung AI (AI-generated content) dạng “mì ăn liền” tràn lan, repost hàng loạt và fake engagement. Thậm chí có thời điểm, cộng đồng gọi đó là: “AI content hell”, địa ngục nội dung AI.

Vấn đề của AI slop không nằm ở việc nó “xấu” mà là nó phá vỡ quy định về tiêu chí khuyến khích của toàn bộ hệ thống. Bởi vì nếu nội dung rác cũng có view, nội dung lặp lại cũng kiếm tiền, nội dung tự động cũng được phân phối…thì creator thật sự sẽ không còn lý do để đầu tư sáng tạo. Đây là điểm nguy hiểm nhất vì khi đó nền tảng không còn là nơi của sáng tạo mà trở thành nơi khai thác attention bằng máy.

Thứ nhất là người dùng. Họ bắt đầu cảm thấy nội dung trên feed lặp lại, vô hồn và thiếu giá trị… dấu hiệu của một hệ thống bị “spam hóa”.

Thứ hai là từ creator thật. Meta thừa nhận là nội dung AI và nội dung sao chép đang “dìm” creator thật xuống. Và nếu creator thật bỏ cuộc thì chắc chắn nền tảng mất nguồn nội dung chất lượng.

Và thứ ba là áp lực từ quảng cáo. Tôi cho đây mới là áp lực lớn nhất vì không thương hiệu nào muốn xuất hiện cạnh nội dung rác, nội dung giả và nội dung thiếu kiểm soát cả.

Tuy nhiên dù “quay xe”nhưng nền tảng không chống AI mà thiết lập một ranh giới mới. Cả YouTube lẫn Meta đều không cấm AI mà ngược lại, họ tích hợp AI, khuyến khích sử dụng AI, xây dựng công cụ AI cho creator … với ranh giới mới là AI được phép hỗ trợ sáng tạo nhưng không được phép thay thế sáng tạo.

Xu hướng thứ nhất là original content sẽ được “boost” có chủ đích. Facebook đã bắt đầu giảm reach nội dung copy, ưu tiên nội dung gốc và thậm chí redirect traffic về creator gốc. YouTube cũng đang đi theo hướng tương tự.

Xu hướng thứ hai là nội dung “không dấu ấn” sẽ bị loại bỏ. Có nghĩa là không cần vi phạm chính sách, chỉ cần lặp lại, không có giá trị mới, không có sáng tạo… là sẽ bị giảm phân phối.

Xu hướng thứ ba là monetization sẽ gắn chặt với tính nguyên bản (original content). Các nền tảng đang siết một điều rất rõ, không có original đồng nghĩa với không có tiền.

Tôi từng nói nhiều lần với học viên các khoá đào tạo về truyền thông thực chiến của mình. Nếu trong quá khứ creator cạnh tranh bằng tốc độ, số lượng và khả năng tối ưu thuật toán… thì trong tương lai, creator sẽ cạnh tranh bằng góc nhìn, storytelling, hệ giá trị và dấu ấn cá nhân. Cả ba xu hướng vừa rồi đều minh chứng cho nhận định đó.

Tôi cũng từng chia sẻ tại vài hội thảo dự báo về cuộc “lọc máu” của ngành content trong vài năm tới, rằng những mô hình kiểu “Content farm AI” – hệ thống sản xuất nội dung AI hàng loạt để kiếm tiền từ traffic và quảng cáo – sẽ bị bóp dần, mất dần reach và thu nhập. Các creator đại trà không có dấu ấn riêng cũng sẽ bị đào thải dần nhường chỗ cho các creator có dấu vân tay sáng tạo lên ngôi. Lúc đó không cần nhiều content mà cần mỗi content đều có giá trị.

Hãy dùng AI để đào sâu insight, nâng cấp storytelling, tối ưu khâu triển khai. Vì khi công cụ bị thương mại hoá, sản xuất bị tự động hóa và nội dung bị bão hòa… thứ còn lại chính là dấu vân tay sáng tạo của con người, yếu tố cốt lõi trong nền kinh tế sáng tạo (creator economy).

Trong kỷ nguyên AI, nội dung không còn là lợi thế, mà ‘dấu vân tay sáng tạo’ mới là tài sản cạnh tranh.

ThS. Hoàng Thị Thanh Hằng

Phó Viện trưởng Viện Phát triển KHCN & GD

Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành TRIHD ASIA

#TRIHD #Gócnhìnchuyêngia #AISlop #ContentAI #OriginalContent #CreatorEconomy #CreativeFingerprint #dauvantaysangtao