SỰ KIỆN
12/02/2026
Sau 23 tháng Chạp, người Việt luôn có một cách rất riêng để “quay về”, không ồn ào phô trương nhưng đủ để tâm chậm lại. Đến Thiền viện Trúc Lâm Chánh Giác vào những ngày cuối năm để trao quà Tết cho người nghèo, đi một vòng quanh thiền viện và chiêm bái Thánh tích Tứ động tâm, rồi ngồi trò chuyện với sư thầy… cảm giác đọng lại rõ nhất là sự bình dị và gần gũi. Ở đây, đạo không đứng cao hơn mà đi song hành cùng đời sống. Đó chính là tinh thần cốt lõi của Thiền phái Trúc Lâm, một dòng thiền thuần Việt, do chính người Việt sáng lập, và đến nay vẫn còn nguyên giá trị trong đời sống hiện đại.
Thiền phái Trúc Lâm ra đời vào cuối thế kỷ XIII, dưới triều Trần, giai đoạn bản lĩnh dân tộc Việt Nam được tôi luyện ở mức cao nhất. Người sáng lập là Phật hoàng Trần Nhân Tông, vị vua hai lần lãnh đạo đất nước chiến thắng quân Nguyên – Mông, rồi chủ động rời bỏ ngai vàng để xuất gia. Giá trị cốt lõi của Trúc Lâm không nằm ở một nhân vật lịch sử đặc biệt, mà ở tư tưởng ông để lại. Đó là Tu không rời đời – Đạo không tách dân tộc – Giác ngộ ngay trong đời sống.
Đây là một trong số rất ít hệ tư tưởng tâm linh do chính người Việt kiến tạo, không sao chép nguyên mẫu từ bên ngoài mà Việt hoá tinh hoa, dung hợp các dòng thiền trước đó để tạo nên một con đường tu tập phù hợp với tâm thức người Việt. Trúc Lâm không cổ vũ việc rút lui khỏi xã hội. Ngược lại, dòng thiền này nhấn mạnh một cách sống tỉnh thức giữa đời. Không cao siêu, không huyền bí nhưng là trí tuệ sống rất sâu, phản ánh đúng tinh thần Việt: linh hoạt, thực tế, dung hoà.
Phật hoàng Trần Nhân Tông đã khiến Việt Nam trở thành quốc gia duy nhất trong lịch sử có một vị vua tu hành đắc đạo và để lại một hệ tư tưởng Phật giáo mang đậm bản sắc dân tộc. Hệ thống thờ tự của Trúc Lâm xoay quanh ba trụ cột đơn giản nhưng rõ ràng. Phật Thích Ca tượng trưng cho giác ngộ, Văn Thù bồ tát đại diện cho trí tuệ và Phổ Hiền bồ tát đại diện cho hành động và hạnh nguyện. Không dàn trải, không phức tạp hoá niềm tin, tất cả đều dẫn con người quay về chính mình. Đó chính là Trí – Hạnh – Giác.
Trong bối cảnh công nghệ, AI và truyền thông số đang làm thế giới vận hành với tốc độ chưa từng có, câu chuyện về truyền thống và bản sắc không còn là hoài niệm mà là vấn đề sống còn. Bởi lẽ, một quốc gia thiếu bản sắc sẽ rất dễ hoà tan, một thương hiệu không có căn tính văn hoá sẽ khó có thể đi đường dài.
Với TRIHD, tiếp cận những giá trị bản sắc truyền thống không phải để quay về quá khứ, mà để xác lập những trụ cột văn hoá đủ vững, từ đó kể câu chuyện Việt Nam thông qua các sản phẩm truyền thông bằng ngôn ngữ hiện đại và có chiều sâu văn hoá. Bởi chỉ khi hiểu đủ sâu về bản sắc, chúng ta mới có thể bước ra thế giới một cách tự tin, không hoà tan và không đánh mất mình. Và giữ cho truyền thống Việt Nam luôn vận động, thích nghi và tái sinh trong bối cảnh mới.
ThS. Hoàng Thị Thanh Hằng
Phó Viện trưởng Viện Phát triển KHCN & GD
Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành TRIHD ASIA
_________________________________